Vận dụng học thuyết Lenin & tư tưởng Hồ Chí Minh về Chủ nghĩa tư bản nhà nước

Vận dụng học thuyết Lenin & tư tưởng Hồ Chí Minh về Chủ nghĩa tư bản nhà nước

p2.jpg

front.jpgback.jpg1.jpg2.jpg3.jpg4.jpg5.jpg6.jpg

LỜI NHÀ XUẤT BẢN

Cho đến nay, sau 15 năm đổi mới mở cửa, thực chất đó là quá trình chúng ta vận dụng học thuyết của chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về chính sách kinh tế mới, về Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước vào hoàn cảnh cụ thể ở nước ta và đạt được nhiều thắng lợi. Tuy nhiên, vấn đề Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước vẫn còn được tiếp tục trao đổi. Để góp phần nhỏ vào việc tham gia ý kiến về Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước và đây cũng là công trình mang ý nghĩa chào mừng Đại hội Đảng Trung ương lần thứ IX, mừng ngày sinh của Lênin và ngày sinh nhật Bác Hồ của tác giả, chúng tôi xin được tái bản quyển sách này để giúp cho bạn đọc rộng đường tham khảo.

Nội dung tái bản lần thứ nhất này có sửa chữa, bổ sung nhằm làm cho cuốn sách phong phú hơn, trong đó có bổ sung các tư liệu thông tin tình hình vận dụng Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước trong thời gian gần đây, các bài báo và tham luận của tác giả đọc trong các cuộc hội thảo khoa học.

Tuy nhiên, dù tái bản nhưng sẽ không tránh khỏi những mặt hạn chế, mong bạn đọc chân tình góp ý để cuốn sách ngày càng hoàn chỉnh hơn.

Nhà xuất bản Trẻ
(Tháng 4/2001)

LỜI GIỚI THIỆU

Tác giả của cuốn sách này, tiến sĩ kinh tế Nguyễn Chơn Trung, hiện là Phó trưởng Ban Quản Lý Các Khu Chế Xuất và Công Nghiệp TP. Hồ Chí Minh, vốn là người đã tham gia phong trào thanh niên học sinh, sinh viên Sài Gòn – Gia định từ những năm 1960. Từ sau giải phóng anh tham gia trên nhiều lĩnh vực hoạt động nên đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm thực tiễn, vừa là người rất say sưa nghiên cứu khoa học, kết hợp giữa lý luận và thực tiễn cuộc sống, đặc biệt anh rất dũng cảm và kiên trì với học thuyết của Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước (CNTBNN) ngay cả trong thời kỳ còn cơ chế hành chánh bao cấp.

Chính từ những bức xúc, thậm chí khủng hoảng của thực trạng kinh tế – xã hội của nước ta trong những năm đầu của thập niên 80, nhất là ở TP. Hồ Chí Minh mà với ý thức và tấm lòng của một người cán bộ đảng viên, anh đã nghiên cứu học thuyết của Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước, vận dụng vào việc xem xét, đánh giá, đề xuất giải pháp cho sự phát triển kinh tế xã hội của TP.Hồ Chí Minh và của cả nước như là một sự đóng góp vào việc giải quyết những trăn trở chung của Đảng ta hồi đó về kinh tế và xã hội.

Ngay từ trong thời gian 1980-1982, khi anh Nguyễn Chơn Trung còn học ở trường Đảng cao cấp Nguyễn Ái Quốc (nay là Học Viện Chính Trị Quốc Gia Hồ Chí Minh) ở Hà Nội, anh đã quyết định chọn đề tài cho luận văn tốt nghiệp của mình là đề tài “Một vài suy nghĩ về việc vận dụng hình thức Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước tại TP.Hồ Chí Minh.” Bản luận văn của anh đã được sự chú ý đặc biệt của các thầy và các bạn. Thực ra, hồi còn trong cơ chế hành chánh bao cấp một đề tài như vậy cũng chỉ được nhận định một cách dè dặt.

Đến Đại hội VI của Đảng, Đại hội của đổi mới tư duy, trước hết là tư duy kinh tế, Nguyễn Chơn Trung mới có điều kiện tiếp tục nghiên cứu vận dụng học thuyết của Lênin về Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước vào sự nghiệp đổi mới do Đảng chủ trương và lãnh đạo thực hiện, phục vụ trực tiếp về mặt lý luận cho công cuộc xây dựng nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đó là vận dụng học thuyết về Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước của Lênin vào hoàn cảnh cụ thể của nước ta. Anh lại một lần nữa đi sâu vào con đường học tập và nghiên cứu khoa học, lý luận với tư cách một nghiên cứu sinh của viện nghiên cứu Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, luận án với đề tài “Học thuyết Lênin về Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước và sự vận dụng ở TP.Hồ Chí Minh”. Cuốn sách mà các bạn đang có trong tay được viết ra từ luận án đó. Tôi đồng ý với giáo sư Nguyễn văn Sơn trong bản nhận xét đóng góp luận án này.

“Tác giả luận án đã trình bày được những tư tưởng rất cơ bản của Lênin trong học thuyết kinh tế về CNTBNN, đặc biệt là về vai trò vị trí của CNTBNN trong thời kỳ quá độ lên CNXH, tính khoa học và cách mạng của học thuyết này, về các hình thức TB Nhà nước và tính tương đối lâu dài của chúng, và một số vấn đề khác có quan hệ đến việc làm hiện nay. Có tính đến tình hình hiện nay khác với tình hình nước Nga xô viết năm 1921.

Tác giả cũng đã trình bày được một số việc làm về triển khai kinh tế tư bản nhà nước ở TP. Hồ Chí Minh, qua các thời kỳ, nhất là sau Đại hội toàn quốc lần thứ VI của Đảng, cũng với những bài học thành công và thất bại của công tác này.

Từ những bài học kinh nghiệm của TP. Hồ Chí Minh, tác giả luận án cố gắng đề xuất các hình thức cùng với các biện pháp, giải quyết để phát triển hơn nữa các hình thức kinh tế của CNTBNN ở TP. Hồ Chí Minh những biện pháp, giải pháp đó là có tính khả thi.

Những tư liệu trong luận án khá phong phú, hấp dẫn và có giá trị nghiên cứu…”

Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước trong nền kinh tế của một nước đang phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa với những điều kiện lịch sử – cụ thể nhất định như nước ta hiện nay đang là một vấn đề thực tiễn nóng hổi chứ không còn là vấn đề lý luận kinh điển. Vấn đề là phải vận dụng lý luận của Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước một cách sáng tạo như thế nào đây không chỉ chứng minh tính tất yếu, mà còn vạch ra tính đặc thù của việc phát triển thành phần kinh tế – xã hội nói chung, vừa đảm bảo cho sự phát triển phải theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Theo Lênin đây là con đường chiến lược để phát triển kinh tế – xã hội trong thời kỳ quá độ từ một nước sản xuất nhỏ lên chủ nghĩa xã hội.

Đây là vấn đề tuy đã được Lênin đề cập hơn 80 năm nay và Bác Hồ đề cập gần 50 năm nay nhưng đối với chúng ta hiện nay vẫn là rất mới rất thời sự. Nó có khả năng tự nó và từ quá trình áp dụng lý thuyết của Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước sẽ nẩy sinh nhiều vấn đề về lý luận và thực tiễn rất quan trọng.

Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước là thử thách lớn của thời đại ngày nay vì trong quá trình thực hiện bên cạnh thuận lợi chúng ta sẽ gặp rất nhiều trở ngại cả về khách quan và chủ quan. Hơn nữa mỗi một vấn đề đều có mặt phải và mặt trái của nó nên Đảng và Nhà nước ta phải có bản lĩnh lớn, luôn giữ vững tính chất công nhân và tính nhân dân, giữ vững độc lập tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa.

Dù ngày nay chúng ta đang đứng trước thách thức chưa từng có trong lịch sử, nhưng với truyền thống bất khuất của dân tộc, truyền thống cách mạng và với kinh nghiệm tích lũy được sau 10 năm đổi mới mở cửa, ta có lòng tin mãnh liệt vào sự thực hiện thắng lợi Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước sẽ góp phần đưa sự nghiệp đổi mới đến thành công tốt đẹp: nhằm thực hiện mục tiêu: Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng văn minh theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Cuốn sách này là một tiếng nói tâm huyết và nghiêm túc góp vào sự suy nghĩ chung của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta hiện nay trên cả nước và trước hết là ở TP. Hồ Chí Minh. Vì thế xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

TP. Hồ Chí Minh ngày 19 tháng 12 năm 1996

GS. Trần Văn Giàu

MỘT SỐ SUY NGHĨ SAU KHI ĐỌC QUYỂN SÁCH
“VẤN ĐỀ VẬN DỤNG HỌC THUYẾT
CỦA LÊNIN VỀ CNTBNN TRONG PHÁT TRIỂN
KẾ TẾ XÃ HỘI ở TP HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY”
CỦA TS KINH TẾ NGUYỄN CHƠN TRUNG

Trong năm học 1980-1982 của Trường Đảng cao cấp Nguyễn Ái Quốc (nay là học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh – Hà Nội), vào cuối năm 1980, học viên Nguyễn Chơn Trung có đề nghị với khoa kinh tế chính trị của nhà trường xin được làm luận án tốt nghiệp với đề tài “một vài suy nghĩ bước đầu về vận dụng hình thức CNTB Nhà nước tại Tp. Hồ Chí Minh”.

Tuy biết rằng tình hình lúc ấy còn nặng nề cơ chế hành chánh bao cấp. một đề tài như vậy là không dễ dàng… Nhưng với tinh thần khuyến khích đầu óc độc lập suy nghĩ và tính sáng tạo của học viên, đồng thời nhà trường và khoa cũng muốn thông qua đó mà khuyến khích thể nghiệm một mô hình mới ở Tp. Hồ Chí Minh về kinh tế. Vì vậy Khoa chấp nhận.

Một điều đáng hoan nghênh là từ khi tốt nghiệp 1982 đến 1994 anh vẫn kiên trì tiếp tục nghiên cứu đề tài nêu trên. Các tham luận trong các cuộc hội thảo và các bài viết của anh đăng trên nhiều báo và tạp chí cho thấy như vậy. Nhờ đó anh được chọn làm nghiên cứu sinh từ năm 1994 và đến năm 1996 anh bảo vệ thành công luận án PTS khoa học kinh tế với đề tài: “Học thuyết của Lênin về Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước và việc vận dụng ở Tp. Hồ Chí Minh”.

Sau đó anh đã chuyển luận ám này thành cuốn sách với tên: “VẤN ĐỀ VẬN DỤNG HỌC THUYẾT CỦA LÊNIN VÀ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA TƯ BẢN NHÀ NƯỚC TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY” vừa mới phát hành.

Trong hơn 400 trang (gồm nội dung chính và các bài báo minh họa), tác giả quyển sách đã trình bày được những tư tưởng rất cơ bản của Lênin trong học thuyết kinh tế về CNTB Nhà nước, đặc biệt về vai trò vị trí CNTB Nhà nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH, tính khoa học và cách mạng của học thuyết này, về các hình thức CNTB Nhà nước và tính tương đối lâu dài của chúng và một số vấn đề khác có quan hệ đến việc làm hiện nay. Có tính đến tình hình hiện nay khác với tình hình nước Nga Xô viết năm 1921.

Tác giả cũng đã trình bày được một số việc làm về triển khai kinh tế CNTB Nhà nước ở Tp. Hồ Chí Minh qua các thời kỳ, nhất là sau Đại hội toàn quốc lần thứ sáu của Đảng, cùng với những bài học thành công và thất bại của công tác này.

Từ những bài học kinh nghiệm của Tp. Hồ Chí Minh, tác giả quyển sách cố gắng đề xuất các hình thức, cùng với các biện pháp giải quyết để phát triển hơn nữa các hình thức kinh tế của CNTB Nhà nước ở Tp. Hồ Chí Minh. Những biện pháp, giải pháp đó là có tính khả thi. Những tư liệu trong quyển sách khá phong phú, hấp dẫn và có giá trị nghiên cứu. Tôi đồng tình với bài giới thiệu quyển sách này của GS Trần Văn Giàu, trong đó có đoạn viết:

“Cuốn sách là một tiếng nói tâm huyết và nghiêm túc góp vào sự suy nghĩ chung của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta hiện nay trên cả nước và trước hết là ở Tp. Hồ Chí Minh”.

Đây là một quyển sách có thể tham khảo trong học tập, giảng dạy và nghiên cứu kinh tế chính trị XHCN. Nếu được đọc kỹ quyển sách có thể đóng góp vào khắc phục tình trạng đang còn có một số ý kiến khác nhau ở nước ta về kinh tế CNTB Nhà nước.

Gs. Nguyễn Văn Sơn
(Báo SGGP 1997)

NHẬN XÉT

Đồng chí Nguyễn Chơn Trung đã dành công sức và thời gian nghiên cứu đề tài luận án “HỌC THUYẾT CỦA LÊNIN VÀ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA TƯ BẢN NHÀ NƯỚC và SỰ VẬN DỤNG Ở TP HỒ CHÍ MINH” là rất phù hợp và rất cần thiết trong tình hình hiện nay.

Trong nhận xét của đồng chí Phó Giáo sư, Phó Tiến sĩ Chu Văn Cấp – Trưởng khoa Kinh tế Chính trị Học viện Chính Trị Quốc gia Hồ Chí Minh Hà Nội – có nêu: “Luận án này có ý nghĩa lý luận và thực tiễn có giá trị làm tài liệu tham khảo trong việc hoạch định chính sách, chủ trương phát triển Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước ở Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, cả nước nói chung”.

Đó là điều đáng khích lệ, đề nghị các đồng chí giáo sư cố gắng giúp đỡ cho đề tài này của đồng chí Nguyễn Chơn Trung được thành công.

Sự thành công của đề tài này sẽ góp phần vào sự nghiệp sáng tạo lý luận và thực tiễn đối với sự nghiệp đổi mới của Đảng và Nhà nước ta.

TP. Hồ Chí Minh, ngày 5.3.1996

Người nhận xét

Võ Trần Chí

Ủy viên Bộ Chính trị – Bí thư Thành ủy TP.HCM

LỜI TÁC GIẢ

Từ năm 1975 đến năm 1978, Nhà nước ta đã tiến hành nhiều đợt cải tạo công thương nghiệp ở TP. Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, bên cạnh những thành quả đạt được nhất định, ta vấp phải nhiều sai lầm nên có lúc đã đưa nền kinh tế xã hội khủng hoảng nghiêm trọng như NQĐH 6 1986 đã đánh giá.

Điều đó làm cho không chỉ riêng bản thân tôi mà phần lớn những người có quan tâm đến vận mệnh đất nước lúc bấy giờ đều hết sức trăn trở. Năm 1980 tôi được vào trường Đảng cao cấp Trung ương Hà Nội để học tập. Với trình độ lý luận còn rất hạn chế, tôi cố gắng nghiên cứu Chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về thời kỳ quá độ, từ đó tôi chọn đề tài: “Một vài suy nghĩ về việc vận dụng hình thức CNTB Nhà nước tại TP. Hồ Chí Minh” để làm bài luận văn tốt nghiệp cuối khóa của mình. Năm 1982 sau khi ra bảo vệ trước Hội đồng khoa học nhà trường, tôi được công nhận tốt nghiệp nhưng còn nhiều ý kiến khác nhau về Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước. Vì vậy từ đó cho đến sau này tôi kiên trì giãi bày quan điểm của mình qua các tham luận, các cuộc hội thảo cũng như trên báo chí và áp dụng cả trong công tác thực tế của mình. Năm 1994 được sự giúp đỡ của Viện Mác Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh mà trực tiếp là Phó giáo sư Vũ Hữu Ngoạn, Viện phó Viện Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, người thầy đã từng hướng dẫn tôi làm luận văn tốt nghiệp ở trường Đảng cao cấp Nguyễn Ái Quốc, được các đồng chí lãnh đạo và các Nhà Khoa học Trung ương, Thành phố động viên giúp đỡ, với khả năng hạn hẹp của mình tôi để tâm nghiên cứu học tập và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ kinh tế với đề tài: “Học thuyết của Lênin về Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước và sự vận dụng ở TP. Hồ Chí Minh”, vào ngày 17/05/1996 trước Hội đồng chấm luận án quốc gia tại Viện Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.

Quyển sách này là kết quả của việc tập hợp các nguồn thông tin về Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước, kể cả qua các cuộc hội thảo, tọa đàm chuyên đề. Vì vậy, tôi xin chân thành cám ơn các tác giả, các cơ quan đã đóng góp tư liệu làm phong phú cho quyển sách.

Đây là cuốn sách đầu tay với trình độ còn nhiều hạn chế không tránh khỏi thiếu sót, xin bạn đọc niệm tình lượng thứ, và chân thành đóng góp giúp cho cuốn sách ngày càng hoàn thiện hơn.

Xin chân thành cám ơn các đồng chí lãnh đạo, các Nhà khoa học Trung ương, Thành phố, các bạn hữu và gia đình đã động viên giúp đỡ tôi cho ra đời quyển sách này.

Tác giả

Kính dâng hương hồn của Ba tôi,
đồng chí Nguyễn Chơn Tông (Lê Thanh)
người cha mẫu mực đã lưu lại
truyền thống cách mạng quý báu cho gia đình,
là người đã động viên tôi phấn đấu kiên trì
với Học thuyết của Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
về Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước.

Kính dâng lên Má Lê Thị Hoa
người Mẹ suốt đời lặn lội gian nan
để nuôi con ăn học nên người.

Nguyễn Chơn Trung

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s