VÀI Ý KIẾN VỀ CUỘC KHỦNG HOẢNG KINH TẾ TOÀN CẦU CỦA HỆ THỐNG CÁC NƯỚC TƯ BẢN CHỦ NGHĨA (TBCN)

Kể từ khi cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu xảy ra đã có nhiều nhà kinh tế chính trị thế giới và cả Việt Nam bình luận, phân tích nguyên nhân, hậu quả của cuôc khủng hoảng. Họ đổ lỗi cho phố Wall, do ngân hàng của Mỹ cho vay tín dụng địa ốc quá dễ dãi, do quản lý yếu kém … Tất cả các phân tích nêu trên điều có lý cả nhưng họ chưa truy được nguyên nhân cơ bản của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu.

Theo tôi đây là cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu của hệ thống TBCN mang tính chu kỳ nhưng lần nầy chậm hơn ( gần 80 năm ). Đó là quy luật tất yếu của CNTB do bản chất của nền kinh tế tư bản là chạy theo lơi nhuận bất chấp hậu quả. đó là trách nhiệm chung của hệ thống TBCN do Mỹ đứng đầu chi phối nền kinh tế toàn cầu. Do đó mức độ chịu ảnh hưởng khủng hoảng đến đâu là tuỳ thuộc vào sự lệ thuộc của nước đó với nền kinh tế Mỹ. Đó là bài học lớn cho Gobachop và Ensin và các nước XHCN cũ đã một thời ham hở giải tán Đảng cộng sản để chuyển sang CNTB. Lúc đó họ coi Mỹ là “thiện đường hạ giới”.

Nay họ, nhất là một số nước SNG, một số nước Đông Âu …cũng bị suy sụp nền kinh tế nghiêm trọng lệ thuộc vào Mỹ, có làm cho họ thức tỉnh phần nào chưa ?

Đó là bài học lớn sống còn của VN vì trước đó một số người ở VN có xu hướng mê Mỹ, họ đã hô hào bỏ CNXH, bỏ CNTB nhà nước mà trở lại với chủ nghĩa dân tộc. Một số lợi dụng chủ nghĩa dân tộc làm chiêu bài để đi vào con đường đa dảng, đa nguyên nhằm tạo tiền đề lật đổ chế độ XHCN và đưa VN đi theo con đường TBCN mà đảng dân chủ do Công Lê Định hô hào vận động .

Trước khi đề nập đến VN, tôi xin trờ lại diển biến của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu :

Năm 1932, khi tổng thống Mỹ Roosevelt lên cầm quyền đã đồi hổi tham mưu rằng “tại sao hệ thống TBCN bị khủng hoảng mà hệ thống XHCN không bị khủng hoảng ?” các quân sự “quạt mo” của TT Roosevelt điều trả lời là do chủ nghĩa cộng sản ( CNCS ) Thực hiện nền kinh tế chỉ huy. Ngay lập tức Roosevelt cho một nhóm nhà nghiên cứu sang Liên Xô để nghiên cứu nền kinh tế chỉ huy của Liên Xô.

Sau khi nghe nhóm nghiên cứu về báo cáo TT Roosevelt kết luận :”sở dĩ hệ thống TBCN bị khủng hoảng chu kỳ là do chạy theo nền kinh tế tự do. Nên muốn giải quyết khủng hoảng phải có sự can thiệp của nhà nước vào hoạt động tư bản .

Tiếp đó, TT Roosevelt đã thực sự can thiệp vào hoạt động tư bản như TT Obama đang làm hiện nay nên đã chấm dứt được khủng hoảng lúc đó. Nhưng TT Roosevelt chỉ coi sự can thiệp của nhà nước vào hoạt động tư bản tức là theo Lênin thì đó là áp dụng hình thức TBCN Nhà nước phục vụ cho mục đích của TBCN chỉ là phương tiện chứ không phải là cứu cánh. Vì vậy, dần dần các tổng thống kế nhiệm ông quay lại nền kinh tế tự do tức là quay lại bản chất cố hữu của mình mà đỉnh cao là thời kỳ do ông Bush cầm quyền.

Tổng thống Barrack Obama hiện nay đã tuyên bố khi đắc cử tổng thống là trở lại chính sách kinh tế mới của Roosevelt để cứu vãn nền kinh tế Mỹ toàn cầu. tức là ông Obama đang thực hiện hình thức tư bản nhà nước để khôi phục nền kinh tế. Mong chính phủ Mỹ và chính phủ các nước TBCN lấy chủ trương của Roosevelt làm bài học về thành công và không thành công nếu không sẽ không tránh được sự trả giá quá đắt đem đến tai hoạ không chỉ cho Mỹ, cho hệ thống TBCN mà cho toàn cầu vừa qua và hiện nay. Dù nền kinh tế Mỹ và toàn cầu rồi sẽ được hồi phục khi đã có giải pháp tình thế phù hợp: giải pháp Chủ Nghĩa Tư Bản nhà nước. Làm thế nào mà mà chủ nghĩa TB không quay lại con đường khủng hoảng chu kỳ hiện nay. Đó là bài toán mang tính chiến lược rất hệ trọng đặt lên vai Tổng thống Obama và các vị lãnh đạo các nước trong hệ thống TBCN ..

Từ đó cho ta thấy rằng CNXH là con đường tất yếu của nhân loại nó đang làm lung lay nhận thức bảo thủ lâu nay chỉ coi nền kinh tế Mỹ và các nước TBCN là ưu việt, là con đường đi lên của nhân loại. Để chứng minh bước đầu cho nhận định trên, chúng ta thử đánh giá sự tác động của CNXH vào hệ thống TBCN như thế nào?

Lê Quang ( từ New York – Mỹ ) có bài đăng trên Báo Thanh Niên ngày thứ ba 21/04/2009 với tiêu đề :”Người Mỹ giảm niềm tin vào CNTB”, sau khi một số nghị sĩ cộng hoà chỉ trích ông Obama thực hiện những chính sách mang tính XHCN. Một số công ty truyền thông của Mỹ là Rasmussen Reports thực hiện thăm dò ý kiến có quy mô toàn quốc với câu hổi “Gĩưa CNTB và CNXH hệ thống nào tốt hơn?” kết quả công ty nầy công bố 09/04/2008 chỉ có 53% người Mỹ trưởng thành tin rằng CNTB tốt hơn, 20% tin CNXH tốt hơn và 27% phân vân không biết chủ nghĩa nào tốt hơn. ( tuy rằng chỉ mới 4 tháng khủng hoảng kinh tế Mỹ và hệ thống TBCN cho tới nay có thể tỷ lệ nảy còn thay đổi theo chiều hướng CNXH sẽ tăng lên ).

Đáng chú ý là tỷ lệ uỷ hộ CNTB và CNXH không chênh lệch nhiều trong nhóm thanh niên và theo Đảng dân chủ,37% người Mỹ dưới 30 tuổi chọn CNTB, 33% chọn CNXH, 30% phân vân. Đối với người thao phe cộng hoà thì tỷ lệ này tương ứng là 39%, 30% và 31%.

Kết quả cũng cho thấy những người trên 30 tuổi, những người theo phe cộng hoà và các nhà đầu tư tỏ ra yêu thích CNTB hơn; 49% người Mỹ từ 30 – 40 tuổi ủng hộ CNTB, 26% ủng hộ CNXH và 13% người trên 40 tuổi tin CNXH hơn. Tin tức cánh hữu Mỹ gọi đây là kết quả gây ra chấn động và là bằng chứng cho thấy rằng học thuyết CNXH được truyền bá trong thế hệ trẻ ở Mỹ hiệu quả như thế nào.

Diễn đàng phe bảo thủ Mỹ cho rằng mặc dù kết quả cho thấy 53% tức đa số vẫn ủng hộ CNTB, nhưng đây là con số quá thấp ở một quốc gia luôn coi CNTB là chìa khoá phát triến cho Mỹ. Từ đó, họ kết luận trong cuộc đấu nầy, CNXH đang “giành đất”

( cho tới nay và xắp tới CNXH sẽ “giành đất” ngày càng mở rộng hơn sẽ gây sức ép năng nề đến CNTB.

Chưa dừng lại ở đó, ông Spencer Bachus, một nghị sĩ Mỹ đã công khai tuyên bố rằng hiện quốc hội có 17 nghị sĩ là người theo CNXH và số nầy đẩy tổng thống Obama ngã sang cánh tả.

Ngoài ra, điều đáng lưu ý là trí thức ở các nước cường quốc TBCN như Đức, Pháp,Ý và Mỹ đã tìm đọc cuốn TB Luận của Mác và các cuốn sách đề sập đến XHCN.Chủ nghĩa tư bản nhà nước trong đó nhiều nhất là thế hệ trẻ. điều mà các nước châu Mỹ La Tinh mà đứng đầu là Thủ tướng Hugo Chavez đã vận dụng chủ nghĩa tư bản nhà nước theo xu hướng XHCN để đổi mới đất nuớc của mình.

Đối với VN thì như thế nào? Trước cuộc khủng hoảng có một bộ phận cán bộ và cả cán bộ cao cấp của Đảng có xu hướng CN Dân tộc. Số người này đến nay theo tôi cũng bị lung lay. Tôi hy vọng họ sẽ quay lại CNXH hoặc chí ít là phân vân giữa hai ngã đường.

Nói về chủ nghĩa Dân tộc, ta rất quan trọng chủ nghũa dân tộc của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Nguyễn Thái Học … nhưng họ điều thất bại vì không đương đầu được với chủ nghiã đế quốc. vì vậy , Bác Hồ đã ra nước ngoài tìm đường cứu nước ở Pháp, Mỹ, Nga, Anh… Với CM tháng 10 vĩ đại đã cho Bác Hồ hình thành mô hình CNXH ở Việt Nam là : kết hợp giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là đường lối của CM Việt Nam.nhờ đó mà đánh bại hai tên đế quốc đầu sỏ thế giới và đã đưa 20 năm thực hiện thành công XHCN.sau này, để cụ thể hoá hơn trong vận dụng đường lối độc lập dân tộc và CNXH đồng chí Nguyễn Văn Linh – TBT BCH TW Đảng đã áp dụng sáng tạo chính sách kinh tế mới của Lênin mà cơ sở học thuyết của nó là CNTB nhà nước. Đây là sự vận động sáng tạo CN Mác – Lênin vào hoàn cảnh thực tế ở nước ta theo từng thời kỳ cho phù hợp và đã đựơc thể hiện qua 5 kỳ đại hội. Nghị quyết của các đại hội Đảng thực tế là cơ sở lý luận cụ thể của 20 năm đổi mới của CNXH trong thời kỳ đổi mới.Như Vậy, đồng chí Tổng Bí Thư Nguyễn Văn Linh đã chỉ rõ con đường đi lên CNXH thời kỳ quá độ là con đường tư bản nhà nước.

Đường lối độc lập và CNXH mà chủ nghĩa tư bản nhà nước vừa là giải pháp tính thế, vừa là cứu cánh vừa qua thật sự là bài học lớn để đối phó với sự khủng hoảng của nền kinh tế toàn cầu. Dù bất cứ hoàn cảnh nào ta vẫn giữ đường lối độc lập tự chủ là chủ yếu từ đó mở rộng mối quan hệ toàn cầu. ta phải luôn đứng vững trên đôi chân của mình, đó là cách để đưa đất nước phát triển bền vững. Vì vậy ta phải thay đổi lại cấu trúc của nền kinh tế theo đường lối độc lập dân tộc và CNXH mà vừa qua Đảng, Nhà nước ta áp dụng rất có hiệu quả với cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Đó thực chất là ta đã vận dụng có hiệu quả chủ nghĩa tư bản nhà nước.

Trong tái cấu trúc lại nền kinh tế cần phát huy vai trò chủ lực của nông nghiệp, nông dân. Thực tế chứng minh do cuộc khủng hoảng chu kỳ của hệ thống TBCN, các ngành chủ lực dù được nhà nước tập chung đầu tư điều xuống cấp về xuất khẩu từ 20%- 30%. Riêng ngành nông nghiệp tuy ta chưa đầu tư bao nhiêu nhưng năm 2009 xuất khẩu tăng thêm 2 triệu tấn trong số 6 triệu tấn / năm. Qua đó, muốn có nền kinh tế độc lập tự chủ thì nông nghiệp thật sự là “mặt trận hàng đầu”.

Sắp tới, nếu ta làm thành công việc đưa nông nghiêp công nghệ cao áp dụng tại Đồng Bắng Sông Cửu Long có hiệu quả thì năng xuất sẽ tăng gấp từ 10 đến 30 lần hiên nay. Điều nầy sẽ làm tăng xuất khẩu với lợi nhuận ngày càng cao mà nông dân cũng có cơ hội làm giàu ngay trên mảnh đất của mình. Nếu làm tốt, với xu thế đó nông nghiệp chẳng những làm cho nông dân mà nông dân giàu thù 80% dân số nước ta giàu góp phân lớn cho dân giàu nước mạnh, góp phần chủ trương công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đến năm 2020, góp phần vào chương trình xoá đối giảm nghèo của chính phủ có hiệu quả hơn. Nếu năm xưa kháng chiến nông dân là chủ lực quân thì nay trong xây dựng đất nước nông dân vẫn là chủ lực trong guau đoạn mới, thời kỳ mới. Bởi vậy, chúng ta phải dành đất cho nông nghiệp, không được chiếm đất nông nghiệp làm cho an ninh lương thực bị xâm hại. Vừa qua, một thời gian dài giá đất đền bù quá thấp, lấy đất nông nghiệp làm công nghiệp và cụm công nghiệp là làm thiệt hại về quyền lợi của nông dân làm cho nông dân bất mãn chính quyền làm ảnh hưởng đến liên minh công – nông, một nguyên tắt tối cao của việt xây dưng chính quyền.

Phóng viên Đ.B có bài đăng trên báo tuổi trẻ ngày 17/07/2009 cho biết, theo báo cáo của bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn từ năm 2000- 2007 diện tích đất nông nghiệp giảm 301.935 ha ( bình quan giảm 25 ha/ 1 năm ). Trong đó, Đồng Bằng Sông Hồng 52.000 ha, Đồng Bắng Sông Cửu Long trên 205.000 ha. Như vậy, riêng vựa lúa lớn nhất cả nước thì diện tích trồng lúa đã giãm 257.000 ha, chiếm 71.1% diện tích đất trồng lúa bị giảm. Vì vậy, tôi đề nghị chấm dứt viẹc lấy đất trồng lúa làm làm khu công nghiệp, cum công nghiệp hoặc sân golf ( ngoại trừ các công trùnh quốc gia như cầu, đường …. ) nếu không sẽ tiếp tục trả giá .

Chủ trương lấy đất nông nghiệp làm công nghiệp và cụm cộng nghiệp là thất sách, hại nhiều hơn lợi, và hậu quả khôn lường. Tôi đề nghị Bộ Chính Trị, Thủ Tướng, Chính phủ cần “cứng tay” trong vấn đề này. Bác Hồ đã từng ví, nông nghiệp và công nghiệp là 2 cánh, có nghĩa là công nghiệp, nông nghiệp phải được coi trọng ngang nhau có như vậy mới đưa đất nước cất cánh bay cao, bay xa.

Ngày 28/07/2009

VS.TS Nguyễn Chơn Trung

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s