THAM LUẬN TẠI ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ.

CƠ CHẾ MỘT CỬA TẠI CHỖ”, MỘT GIẢI PHÁP GÓP PHẦN LÀM CHO HỆ THỐNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG SẠCH VỮNG MẠNH.

            Trong báo cáo các nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của đảng bộ thành phố trình Đại Hội đại biểu Đảng Bộ thành phố lần thứ VII, phần đề cập đến vấn đề đầu tư trực tiếp nước ngoài có nêu rõ: “ Thành phố là nơi đi đầu trong cả nước về phát triển các khu chế xuất, khu công nghiệp và có thể nói cũng là nơi thành công nhất so với cả nước, nhất là về các nơi chế xuất. Khu chế xuất Tân Thuận là một trong những khu chế xuất thành công của khu vực Châu Á – Thái Bình Dương hiện nay. Nhiều thủ tục hành chính trong lĩnh vực đầu tư nước ngoài được cải tiến và đơn giản hóa. Cơ chế “ một cửa tại chỗ được áp dụng tại các khu chế xuất, khu công nghiệp được các nhà đầu tư nước ngoài hoan nghênh”. Chúng tôi rất đồng tình với nội dung đánh giá vừa nêu trên. Nhân đại hội nhiệm kỳ này, thông qua thực tiễn gần 10 năm xây dựng KCX- KCN, chúng tôi xin được trình bày với đại hội một số đánh giá nhận xét rút kinh nghiệm về “ cơ chế một cửa tại chỗ”, coi đây là một trong những giải pháp để quản lý nhà nước  có hiệu quả trong tình hình đổi mới mở cửa không phải chỉ cho KCX – KCN mà có ý nghĩa thực cho cả nên kinh tế thành phố.

Tại sao lâu nay Đảng ta và chính phủ ta kêu gọi cải tiến thủ tục hành chính, chống tham nhũng, kiện toàn bộ máy tổ chức tinh gọn, lãnh đạo quản lý phải nhất quán.v.v…. nhưng thực tế chưa đạt được kết quả bao nhiêu? Vì lâu nay ta chú ý nhiều về mệnh lệnh hành chính, hay công tác giáo dục chính trị tư tưởng chung chung trong quản lý  mà vấn đề chủ yếu là phải đưa toàn bộ hệ thống quản lý nhà nước vào cơ chế mới để “ rèn luyện, thử thách” và “ cải tổ” một cách tự giác, trong đó “ cơ chế quản lý một cửa tại chỗ” có tầm quan trọng đặc biệt. Một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự thành công của các KCX – KCN ở  thành phố Hồ Chí Minh là nhờ thực hiện “cơ chế một cửa tại chỗ” như sau :

  1. Để thực hiện quyền quản lý nhà nước, chính phủ đã cấp cho Ban quản lý KCX- KCN con dấu Quốc huy. Với con dấu này Ban quản lý được quyền cấp phép và quản lý sau giấy phép đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước . Nó đã tạo tư cách pháp lý cho ban quản lý trong cả đối nội và đối ngoại về kinh tế.
  2. Các bộ nghành liên quan thực hiện chế độ ủy quyền cho Ban quản lý được thay mặt các bộ nghành để điều hành quản lý tổng hợp trong KCX- KCN, thể hiện quyền lực tập trung thống nhất một đầu mối. Sau này khi có luật KCN thì chuyển từ chế độ ủy quyền sang chế độ “ Pháp quyền”, Ban quản lý dựa vào luật KCN mà điều hành.
  3. Ban quản lý thực hiện phương pháp quản lý theo quy trình được soạn thảo bằng văn bản và niêm yết quy trình công khai nơi làm việc của viên chức nhà nước nhằm để viên chức nhà nước thực hiện thủ tục hành chính theo chế độ một đầu mối có sự kiểm tra , giám sát của người xin làm thủ tục. Còn việc phải chạy đi nơi này nơi khác để “ bổ túc hồ sơ” là công việc của viên chức nhà nước chứ không phải là việc của người đi xin làm thủ tục. Có như thế ta mới hiểu thấu đáo tư tưởng lớn của Bác Hồ: “ Viên chức nhà nước là đầy tớ của dân” chứ không phải ngược lại. Còn đối với nhà đầu tư trong và ngoài nước viên chức là người phục vụ tích cực cho họ. Cán bộ viên chức nhà nước phải nhận thức rằng càng phục vụ tốt cho nhà đầu tư là taọ điều kiện thực hiện chức năng quản lý nhà nước có hiệu quả. Ở đây quản lý không phải chỉ là ra lệnh mà chủ yếu là giúp đỡ họ hoàn thành mọi yêu cầu một cách chính đáng, một cách nhanh chóng tiện lợi có hiệu quả theo luật pháp nhà nước  trên tinh thần: “ coi khó khăn của nhà đầu tư như khó khăn của chính mình” từ đó đã tạo ra môi trường đầu tư ngày càng tốt hơn.
  4. Muốn thực hiện có hiệu quả “ cơ chế quản lý nhà nước một cửa tại chỗ”, yếu tố quyết định là bộ máy tổ chức hợp lý và đội ngũ cán bộ có phẩm chất và năng lực đáp ứng công tác  kinh tế đối ngoại, đội ngũ đó không cần phải đông người với phương trâm dựa vào yêu cầu công việc mà bố trí cán bộ  phù hợp , trọng chất lượng cán bộ hơn số lượng.
  5. Để đảm bảo “cơ chế một cửa tại chỗ” có hiệu quả cần thực hiện cơ chế tự chủ tài chính cho Ban quản lý để chủ động tự trang trải mọi chi phí hoạt động với thu nhập hợp lý gắn liền hiệu quả công việc với lợi ích của từng viên chức nhà nước. Đó là cơ chế tài chính phù hợp với tính chất đặc thù của KCX – KCN.

Năm nội dung vừa nêu trên là những nhân tố hợp thành tạo nên sức mạnh và hiệu quả cho công tác quản lý nhà nước trong KCX – KCN trong thời gian qua.

Tuy “ cơ chế một cửa tại chỗ”, chưa được phát huy đầy đủ, còn nhiều mặt hạn chế nhất là trong chủ trương chính sách nhà nước từng lúc thiếu quan tâm đến tính đặc thù của KCX – KCN nên dễ “ cào bằng” giữa KCX – KCN với bên ngoài, nhưng đã có tác dụng lớn sau đây :

  1. Làm cho công tác quản lý nhà nước được tập trung thống nhất lớn. Vì lâu nay nhà đầu tư sợ  cách quản lý của ta là “ tiền hậu bất nhất” cấp dưới nói và làm khác cấp trên, ngay cả nội bộ một cơ quan, bộ phận  và cá nhân này nói khác với bộ phận và cá nhân khác trong cùng một vấn đề hoặc không thực hiện đúng như những điều được cam kết trong giấy phép, trong hợp đồng… vì vậy, với “ cơ chế một cửa tại chỗ” làm nhà đầu tư yên tâm hơn.
  2. Thủ tục hành chính nhanh chóng tiện lợi. Ví dụ : Nếu nhà đầu tư làm đầy đủ thủ tục theo quy định thì từ 5 ngày đến 7 ngày là Ban quản lý sẽ cấp giấy phép đầu tư.
  3. Từ việc tập trung thống nhất một đầu mối, thủ tục hành chính đơn giản theo “cơ chế một cửa tại chỗ” làm giảm thiểu sự phiền hà dẫn đến tác dụng hạn chế tối đa nạn tiêu cực tham nhũng làm cho nhà đầu tư họ tin tưởng hơn vào bộ máy và cán bộ nhà nước.
  4. Với cơ chế quản lý một cửa tại chỗ, Ban quản lý phải cân nhắc thận trọng trong chọn lựa bố chí cán bộ, mỗi viên chức phải đạt trình độ chuyên viên, có đạo đức, phẩm chất và năng lực để làm việc với các nhà đầu tư, phương châm cần công việc đến đâu bố trí cán bộ đến đó. Chính vì lẽ đó làm cho bộ máy quản lý nhà nước không cồng kềnh quan liêu, đội ngũ cán bộ vừa tinh vừa gọn để phù hợp với cơ chế quản lý một của tại chỗ. Do đó “ cơ chế một cửa tại chỗ” buộc cơ quan quản lý phải tinh giảm tối đa bộ máy và cán bộ quản lý một cách tự nguyện tự giác.
  5. Với cơ chế tự đảm bảo tài chính chẳng những giúp cho Ban quản lý tự chủ trong hoạt động theo “ cơ chế một cửa tại chỗ”, mà còn góp phần tiết kiệm rất lớn cho  ngân sách nhà nước với nguyên tắc tận dụng các nguồn thu hợp lý mà lâu nay không tận dụng được để tự trang trải mọi hoạt động mà không cần nhờ vả đến ngân sách nhà nước.

Tóm lại, với “ cơ chế một cửa tại chỗ” làm cho việc thực hiện chủ trương chính sách nhà nước nhất quán hơn, thủ tục hành chính đơn giản thuận lợi, hạn chế đến mức thấp nhất nạn tham nhũng, kiện toàn tinh giảm được bộ máy và cán bộ, tiết kiệm lớn ngân sách quốc gia, tăng năng lực và hiệu quả hoạt động cho viên chức nhà nước, từ đó tạo ra môi trường thu hút đầu tư hấp dẫn.

                                                                                                Nguyễn Chơn Trung

                                                                                                      ( Báo SGGP 12/2000)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s